รักษามะเร็งปอดแบบองค์รวม

โดยทีมสหสาขาวิชาชีพ (multidisciplinary team) ผมได้มีโอกาสร่วมดำเนินการ และร่วมบรรยายงานประชุมของสมาคมศัลยแพทย์ทรวงอกในพระบรมราชูปถัมภ์ งาน 25th Short course meeting of STST  ซึ่งการประชุมในปีนี้ได้ให้ความสำคัญกับโรคมะเร็งปอดมาจริงๆครับ  หัวข้อประชุมนอกจากจะลงลึกด้านมะเร็งปอดแล้วยังมีการเพิ่มเนื้อหาพิเศษที่มาในธีมเก๋ๆเข้ากับยุคสมัยเกี่ยวกับเรื่อง Multidisciplinary Team Management in Cardiothoracic Surgery : Time to Explore a New  Paradigm) ถึงเวลาเปลี่ยนกรอบความคิดด้วยการรักษาด้วยทีมสหสาขาวิชาชีพ ผมจึงถือโอกาสนี้มาเล่าเรื่องราวของทีมผู้เชี่ยวชาญของเรากันครับ ว่าที่ศิริราชเรามีทีมที่สุดยอดจริงๆ

สมัยก่อนมะเร็งปอดเป็นโรคที่รักษายาก คนไข้มักจะมาด้วยระยะท้ายๆ หรือถึงเจอเร็วแต่ก็มักจะกลับเป็นซ้ำได้บ่อย หรือเข้าสู่ระยะแพร่กระจายได้ง่าย จนกล่าวได้ว่า ใครเป็นมะเร็งปอด เตรียมตัวเตรียมใจไว้ได้เลย  

แต่โลกก็หมุนไปเรื่อยๆ ความรู้ต่างๆก้าวหน้ามากขึ้น เทคโนโลยีต่างๆก็พัฒนาขึ้น จนสามารถจัดการกับโรคมะเร็งปอดได้ดีขึ้น มีเทคโนโลยีการตรวจพบได้เร็วขึ้น การผ่าตัดที่ได้ผลดีขึ้นเรื่อยๆ ยาต่างๆก็ดีมากขึ้นจนถึงระดับสูงมากๆ ยังมีการรักษาแบบอื่นอีกเช่นการใช้รังสีช่วยกำจัดมะเร็งหรือการใช้คลื่นความร้อนหรือความเย็นเข้าไปกำจัดมะเร็งก้อนเล็กๆ เป็นต้น  สมัยก่อนในช่วงแรกที่ยังขาดการประสบการณ์ร่วมกันในการรักษาอย่างเป็นทีม คนไข้มาเจอใครก็ได้รับการรักษาไปตามความเชี่ยวชาญของแพทย์นั้นๆ เช่นมาเจอหมอผ่าตัดก็เน้นผ่าตัดเป็นหลัก โดยอาจนึกถึงการให้ยาในบางระยะน้อยไป เป็นต้น   เป็นเหตุให้ถึงแม้ว่าความรู้ในสาขาต่างๆจะมีความก้าวหน้ามากขึ้น แต่ผลการรักษาก็ยังไม่ค่อยดีเท่าที่ควร มีการรายงานผลการรักษาและอัตราการรอดชีวิตที่ยังไม่ดี จึงยังเป็นโรคที่รักษายากอยู่ เป็นกลุ่มโรคที่ทั้งคนไข้ทั้งหมอไม่ค่อยอยากเจอกันนัก 

 

ในเวลาต่อมาเมื่อเริ่มมีการประสานความรู้สาขาต่างๆเข้าด้วยกัน จึงพบว่ามันมีช่องทางการรักษาร่วมกันได้นี่!!! เช่นบางกลุ่มที่ระยะสูงๆหน่อย พอผ่าตัดแล้วลองให้ยาเคมีบำบัดต่อดู ปรากฏว่า ยืดระยะเวลามีชีวิตของคนไข้ไปได้ ลดการเกิดซ้ำได้นี่!!! เลยเริ่มเป็นที่มาของการรักษาร่วมกันหลายๆสาขา  ทำให้เริ่มมีการส่งต่อการรักษากันระหว่างสาขาวิชามากขึ้น และผลการรักษาก็ดีขึ้นเรื่อยๆ แต่ก็ยังไม่สมบูรณ์แบบ เพราะบางครั้งการตัดสินใจการรักษาของแพทย์แต่ละท่านก็อาจยังมีบางส่วนที่ไม่ตรงกันได้บ้าง โดยเฉพาะมะเร็งปอดที่ยากๆ หรือหลายๆตำแหน่ง หรือความรู้ต่างๆของแพทย์แต่ละสาขาที่ลงลึกมากๆ จนแพทย์สาขาอื่นๆอาจตามไม่ทันหรือไม่รู้ว่ามีวิธีใหม่ๆด้วย

 

ทั้งหมดนี้จึงเป็นที่มาของการเริ่มมีการปรึกษาการรักษาร่วมกันเป็นทีมของสหสาขาวิชาชีพ หรือที่เราเรียกว่า MDT หรือ multidisciplinary team นั่นเอง  ซึ่งมะเร็งปอดเป็นหนึ่งในโรคที่ปรากฏผลการรักษาในทางที่ดีมากๆ จากการมี MDT  team ครับ 

ทำให้เราสามารถมองภาพรวมของการรักษาได้อย่างดีขึ้นผ่านมุมมองของผู้เชี่ยวชาญต่างสาขาวิชากัน และตัดสินใจแนวทางการรักษาร่วมกัน ส่งผลให้คนไข้แต่ละคนได้รับการรักษาที่ดีที่สุดจากทั้งทีม

พูดอารัมภบทกันมานาน ทีนี้ผมจะมาอธิบายโดยละเอียดว่า แล้วตอนนี้ทีมมะเร็งปอดเรามีผู้เชี่ยวชาญที่ทำหน้าที่อะไรกันบ้าง

⭐️⭐️เริ่มด้วยการคัดกรองกับการตรวจวินิจฉัยเบื้องต้นก่อนครับ 

เรามีหมอปอด หรืออายุรแพทย์โรคทางเดินหายใจ(pulmonologist) ครับ เป็นด่านหน้าเลย

⭐️⭐️เรามีหมอรังสีวินิจฉัยที่ตรวจละเอียดผ่านภาพถ่ายรังสีคอยพิจารณาว่ามีโอกาสเป็นมะเร็งหรือไม่ มีการแพร่กระจายหรือไม่ 

⭐️⭐️เรามีหมอรังสีนิวเคลียร์สำหรับการตรวจภาพรังสีขั้นสูงในรายที่ต้องการตรวจการแพร่กระจายอย่างละเอียดผ่าน PET/CT 

⭐️⭐️หมอผ่าตัดหัวใจและปอด โดยเฉพาะที่เชี่ยวชาญสนใจลงลึกเรื่องการผ่าตัดปอด Thoracic Surgery (ปัจจุบันประเทศไทย หมอผ่าตัดปอดและหัวใจ จะเป็นผู้ผ่าตัดปอด ยังไม่ได้แยกกันเหมือนหลายๆประเทศ ที่หมอผ่าหัวใจก็ผ่าแต่หัวใจ หมอผ่าปอดก็ลงลึกเรื่องปอดและมะเร็งโดยเฉพาะ)  หมอผ่าตัดปอดจะพิจารณาการผ่าตัดด้วยวิธีต่างๆ ทั้งส่องกล้องแผลเล็ก ใช้หุ่นยนต์ หรือผ่าตัดเปิดแผลใหญ่  และพิจารณาว่าตัดแค่ไหน ตัดน้อยตัดมาก หรือตัดไม่ได้ มีงานวิจัยและข้อบ่งชี้ใน Guide line ต่างๆ ว่า ควรให้หมอผ่าตัดที่สนใจลงลึกเรื่องการผ่าตัดปอดโดยเฉพาะจะช่วยให้ผลการรักษาดีมากขึ้น 

⭐️⭐️หมอมะเร็ง หรือหมอเคมีบำบัด Oncologist มีบทบาทสำคัญอย่างมาก เพราะเป็นผู้ตัดสินใจเรื่องการให้ยาต่างๆที่เหมาะสมตามผลตรวจของคนไข้แต่ละราย ซึ่งปัจจุบันมีวิทยาการลงลึกไปจนถึงระดับยีนส์ มีทั้งการให้ยาเคมีบำบัดที่เหมาะสม ยามุ่งเป้า หรือยากลุ่มภูมิคุ้มกันบำบัด ซึ่งเป็นเรื่องใหม่มาก ที่มีผลการรักษาที่ดีมากเช่นกัน รวมถึงยังเป็นผู้ติดตามการรักษาอย่างต่อเนื่องจนหายขาดหรือครบวาระ

⭐️⭐️หมอพยาธิวิทยา Pathologist และพยาธิวิทยาคลินิค Clinical pathologist มีบทบาทสำคัญอย่างมากในการวินิจฉัย โดยเป็นผู้ตรวจละเอียดในชิ้นเนื้อต่างๆ ให้การวินิจฉัย และระบุระยะการแพร่กระจายจากชื้นเนื้อ รวมถึงตรวจละเอียดเรื่องการมียีนส์กลายพันธุ์ หรือเป้าสำหรับการรักษาต่อเนื่องด้วย

⭐️⭐️หมอรังสีรักษา Radio Therapist  มีบทบาทมากในรายที่ผ่าตัดไม่ไหว จะมีทางเลือกในการกำจัดมะเร็งด้วยวิธีต่างๆนอกเหนือจากการผ่าตัด เช่นการฉายแสงแม่นยำเฉพาะจุด SBRT  การใช้เทคโนโลยีฉายแสงใหม่ๆที่มีแขนหุ่นยนต์ช่วย เช่น Cyber knife

⭐️⭐️หมอรังสีร่วมรักษา Radio Interventionist  มีบทบาทมากในรายที่ผ่าตัดไม่ไหวเช่นกัน แต่จะใช้วิธีการใช้รังสีนำทางและใช้อุปกรณ์หัวเข็มนำคลื่นไมโครเวฟ (Micr

⭐️⭐️หมอรังสีร่วมรักษา Radio Interventionist  มีบทบาทมากในรายที่ผ่าตัดไม่ไหวเช่นกัน แต่จะใช้วิธีการใช้รังสีนำทางและใช้อุปกรณ์หัวเข็มนำคลื่นไมโครเวฟ (Microwave ablation) หรือเหนี่ยวนำแช่แข็ง (Cryo-ablation) เพื่อกำจัดก้อนมะเร็ง

⭐️⭐️หมอกายภาพบำบัด และเวชศาสตร์ฟื้นฟู มีบทบาทช่วยฟื้นฟูหลังการผ่าตัด หรือดูแลต่อเนื่องในรายที่ต้องการการช่วยฝึกหายใจที่เป็นผลเนื่องจากโรคหรือการผ่าตัด 

จะเห็นได้ว่าการรักษาโรคมะเร็งปอดให้ได้ผลการรักษาและประสิทธิภาพการรักษาที่ดีที่สุดต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญหลากหลายสาขาจริงๆครับ  

 

ในเวลาที่ผ่านมาผลการรักษามะเร็งปอดของเรามีประสิทธิภาพขึ้นเรื่อยๆตามลำดับ ทั้งความรวดเร็วและผลการรักษา การคัดกรองติดตาม และการฟื้นฟูสมรรรถภาพและคุณภาพชีวิตผู้ป่วย 

ภูมิใจแทนทีมคุณภาพที่ได้มีส่วนร่วมในการสร้างคุณภาพการรักษาที่ดีในระดับโลก และดีใจแทนคนไข้จริงๆครับ

Share :

บทความที่เกี่ยวข้อง

Scroll to Top
Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.